17 พฤษภาคม 2562 กรมชลฯเดินหน้า‘บางพลวงโมเดล’ แก้ปัญหาขัดแย้งชาวนากับชุมชน

ที่มา: https://www.naewna.com/local/414083

อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่ากรมชลประทานโดยโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาบางพลวง บูรณาการทำงานร่วมกับหน่วยงานในพื้นที่ แบ่งออกเป็น กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มเกษตรกร กลุ่มของหน่วยงานฝ่ายปกครองและกลุ่มหน่วยงานกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งเกษตรกรในพื้นที่ต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำแนวทางของโครงการบางระกำโมเดล มาต่อยอดขยายผลให้เกิด “โครงการบริหารจัดการน้ำทุ่งบางพลวงเพื่อแก้ปัญหาอุทกภัย” หรือ “บางพลวงโมเดล” เพื่อแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างเกษตรกรในทุ่งบางพลวงกับประชาชนในชุมชนต่างๆ ที่อยู่นอกคันกันน้ำ โดยเกษตรกรสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ก่อนฤดูน้ำหลาก อีกทั้ง ยังบรรเทาผลกระทบจากน้ำท่วมต่อชุมชนริมแม่น้ำในหลายพื้นที่ รวมทั้งพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญในเขตอำเภอเมืองปราจีนบุรีด้วย สำหรับ “ทุ่งบางพลวง” เป็นพื้นที่การเกษตรที่อยู่ในเขตชลประทาน ตั้งอยู่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำปราจีนบุรี ต่อเนื่องถึงแม่น้ำบางปะกง เนื้อที่ประมาณ 499,000 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ 4 อำเภอ ของจังหวัดปราจีนบุรี ได้แก่ อำเภอเมืองปราจีนบุรี อำเภอศรีมหาโพธิ อำเภอศรีมโหสถ และอำเภอบ้านสร้าง รวมถึง 3 อำเภอของจังหวัดฉะเชิงเทรา ได้แก่อำเภอบางคล้า อำเภอราชสาส์น และอำเภอพนมสารคาม ในอดีตพื้นที่ทุ่งบางพลวง จะประสบปัญหาอุทกภัยเป็นประจำทำให้ผลผลิตการเกษตรเสียหาย กรมชลประทานได้ดำเนินการแก้ปัญหาด้วยการปรับปรุงพื้นที่โครงการ สร้างคันกั้นน้ำริมแม่น้ำปราจีนบุรีต่อเนื่องแม่น้ำบางปะกง และสร้างประตูระบายน้ำบริเวณคลองสายหลักที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำ เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรให้ทำกิจกรรมการเกษตรในทุ่งบางพลวงได้อย่างไรก็ตาม การแก้ปัญหาดังกล่าวพบว่าช่วงเดือนสิงหาคม – กันยายน ของทุกปี เป็นช่วงใกล้เก็บเกี่ยวข้าว เมื่อปิดประตูระบายน้ำ ปริมาณน้ำจะไม่สามารถไหลบ่าเข้าทุ่งได้ จึงไหลเข้าท่วมพื้นที่การเกษตรอื่นๆ รวมไปถึงชุมชนริมแม่น้ำในพื้นที่อำเภอศรีมหาโพธิ อำเภอบ้านสร้างและพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญในเขตอำเภอเมืองปราจีนบุรี ความขัดแย้งจึงเกิดขึ้นเป็นประจำเกือบทุกปี ดังนั้นการแก้ปัญหาระยะยาว กรมชลประทาน จึงมีแนวคิดดำเนินโครงการบางพลวงโมเดล ลักษณะที่คล้ายกับโครงการบางระกำโมเดล เพื่อให้เกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ก่อนฤดูน้ำหลาก หลังจากนั้นจะใช้เป็นทุ่งรับน้ำหลาก โดยปรับปฏิทินการเพาะปลูกพืชใหม่ จากเดิมเกษตรกรจะเริ่มเตรียมแปลงเพาะปลูกประมาณกลางเดือนพฤษภาคมเนื่องจากต้องรอน้ำฝนและเก็บเกี่ยวกลางเดือนกันยายน ปรับเป็นเริ่มเตรียมแปลงภายในเดือนเมษายน และเก็บเกี่ยวให้เสร็จภายในกลางเดือนสิงหาคมก่อนฤดูน้ำหลากจะมา สำหรับแนวทางนี้ เป็นการแก้ปัญหาให้เกษตรกรและชุมชนไม่เกิดความเสียหายทั้งสองกลุ่ม ตลอดจนลดความขัดแย้ง ความเสียหายต่อผลผลิตรวมทั้งช่วยแก้ปัญหาอุทกภัยในจังหวัดปราจีนบุรีอีกด้วย ถ้าดำเนินโครงการในพื้นที่ดังกล่าวประสบผลสำเร็จ จะขยายผลไปดำเนินโครงการในพื้นที่อื่นของทุ่งบางพลวง ซึ่งพบว่ามีพื้นที่ที่มีศักยภาพดำเนินโครงการได้ประมาณ 200,000 ไร่อีกด้วย